Yapay zeka sektörünün öncülerinden Anthropic, ABD'deki halka arz başvuru belgelerini yayımlayarak borsaya açılma sürecini resmiyete döktü.
Şirket, borçla beslenen devasa harcamalara yönelik endişelerin arttığı son dönemde, yatırımcıların milyarlarca dolarlık yapay zeka faturalarını üstlenmeye ne kadar istekli olduğunu doğrudan test edecek bir piyasa sınavına hazırlanıyor.
Haziran ayında gizli başvuru yapan girişimin yayımladığı belgeler, hızlı gelir artışı ile kontrol altına alınmaya çalışılan devasa operasyonel maliyetler arasındaki tezatı ortaya koyuyor.
Belgeler aynı zamanda şirketin kapsamlı yapay zeka hedeflerini, kabaran altyapı faturalarını ve gelişmiş modellerin insanlık için yarattığı varoluşsal risklere ilişkin çekincelerini de resmi kayıtlara geçiriyor.
Eski OpenAI araştırmacıları olan Dario ve Daniela Amodei kardeşler ile meslektaşları tarafından 2021 yılında kurulan Anthropic, Claude yapay zeka ailesinin arkasındaki güç olarak biliniyor.
Claude çatısı altında Fable, Opus, Sonnet ve Haiku olmak üzere dört farklı katmanda geliştirilen modeller; şirketin sohbet botuna, kodlama asistanına ve kurumsal kullanıma odaklanan Claude Cowork adlı yapay zeka aracına güç veriyor.
Girişimin ilk dönemlerden itibaren modellerini özellikle yazılım kodlama görevleri üzerine eğitmesi, şirketi yarışta öne geçirdi ve arkasına güçlü bir kurumsal müşteri akışı almasını sağladı.
Şirket gelirlerinin büyük bölümünü, iş dünyasının işlenen bilgi birimi olan "token" başına ödeme yaptığı ve "tüketime dayalı" olarak adlandırılan modelden elde ediyor.
Bunun yanı sıra "Pro" ve "Max" gibi ücretli bireysel abonelik katmanları da gelir havuzuna katkı sağlıyor.
Bu kurumsal talep, şirketin mali tablolarında hızlı bir sıçrama yarattı. Anthropic'in 2023 yılında 41 milyon dolar seviyesinde olan geliri, 2025 yılına gelindiğinde 386 milyon dolardan 4,59 milyar dolara fırladı.
Büyüme ivmesi 2026 yılında daha da hızlandı; yılın ilk altı aylık döneminde elde edilen gelir, 2025'in aynı dönemindeki 1,16 milyar dolardan 16,29 milyar dolara yükseldi.
Gelir tarafındaki bu büyük sıçramaya geçmiş yıllarda hızla katlanan faaliyet zararları eşlik ediyordu.
Fakat bu yılın ilk yarısında bu eğilim yön değiştirdi; toplam harcamalardaki beş katlık artışa karşılık gelirlerin on dört katına çıkması sayesinde şirketin faaliyet zararı, geçen yılın aynı dönemindeki 2,14 milyar dolardan 693 milyon dolara geriledi.
600 MİLYAR DOLARI AŞAN ALTYAPI TAAHHÜDÜ
Anthropic cephesinde en büyük maliyet kalemini işlem gücü oluşturuyor.
Bu harcamalar; Amazon Web Services ve Google Cloud gibi bulut hizmeti sağlayıcılarına ödenen işlem ücretlerini, veri merkezi tesislerinin inşa ve kiralama bedellerini, ekipman kiralarını ve yüksek enerji faturalarını kapsıyor.
Son üç yıl boyunca şirketin işlem gücü ve altyapı giderleri, toplam gelirlerini geride bıraktı.
Altyapı ihtiyacını garantiye almak isteyen Anthropic, yaklaşık sekiz iş ortağıyla on yıllık bir dönemi kapsayan 600 milyar doların üzerinde harcama taahhüdüne imza attı.
Bu rakam, yapay zeka sektöründe bugüne kadar kayda geçen en büyük altyapı taahhütlerinden birini temsil ediyor.
Şirket, bu anlaşmaların önemli bir kısmının iptal edilemez nitelikte olduğunu ya da fiili kullanıma bakılmaksızın ödeme yükümlülüğü getirdiğini belirtiyor.
Taahhütlerin ayrıntılarına bakıldığında; önümüzdeki yedi ila on yıllık vadede bulut bilişim hizmetleri için Amazon'a en az 110 milyar dolar, Google'a yaklaşık 114,5 milyar dolar ve Microsoft'a 44,9 milyar dolar harcanması öngörülüyor.
Bu yüksek faturaların adresi olan dev teknoloji şirketleri, aynı zamanda Anthropic'in en büyük hissedarları arasında yer alıyor.
Yapay zeka sektörüne hakim olan döngüsel finansman yapısının çarpıcı bir örneğini teşkil eden bu tabloda Amazon, Anthropic'e en az 13 milyar dolar yatırım yaptı ve 20 milyar dolara kadar ek yatırım yapmayı kabul etti.
Google da şirkete 40 milyar dolara kadar kaynak aktarma taahhüdünde bulundu.
KURUCULAR TEK BİR HİSSEYLE İPLERİ ELİNDE TUTACAK
Anthropic yasal olarak bir "kamu yararı güden şirket" (PBC) statüsünde faaliyet gösteriyor. Bu yapı, yönetimin hissedarlar için kar sağlama hedefi ile yapay zekayı insanlığın yararına geliştirme misyonu arasında yasal bir denge kurmasını zorunlu kılıyor. Şirket yönetim kurulunun çoğunluğunu bağımsız bir yapı seçiyor.
CEO'luğu Dario Amodei'nin, şirket başkanlığını ve yönetim kurulu başkanlığını ise kardeşi Daniela Amodei'nin yürüttüğü girişim, halka arzın ardından da kamu yararı şirketi statüsünü korumayı planlıyor.
Şirket, yapay zekanın taşıdığı riskleri sınırlandırmak amacıyla kontrolün ve sermayenin dar bir kadroda toplanması gerektiğini savunuyor.
Bu çerçevede yönetim yapısı, kurucuların ve bağımsız bir tröstün denetiminde kalacak şekilde tasarlandı; bu durum gelecekte halka açık hissedarların şirket üzerindeki etkisini ve gözetim yetkisini sınırlandırabilir.
Söz konusu model uyarınca yedi kurucu ortağın çoğunluk oyu, "F Sınıfı" tek bir hisseyi kontrol edecek.
Bu özel hisse, bazı yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve yatırımcıların onayına sunulan diğer temel kurumsal kararlar üzerinde yüzde 50,1'lik nihai oy gücü sağlıyor.
ÜRETKEN YAPAY ZEKA PAZARINDA REKABET KIZIŞIYOR
Üretken yapay zeka alanında kıyasıya bir pazar mücadelesi yaşanıyor.
Anthropic'in en doğrudan rakibi, 2022 yılı sonunda ChatGPT'yi piyasaya sürerek küresel yapay zeka yarışını başlatan OpenAI olmaya devam ediyor.
OpenAI, Anthropic'in kurumsal pazardaki öncülüğünü izleyerek son dönemde geliştiricilere ve ticari müşterilere yönelik ürünlerine daha fazla ağırlık vermeye başladı.
Yarış sadece iki şirketle sınırlı değil; Elon Musk'ın SpaceX şirketi, Alphabet bünyesindeki Google ve Meta da bu alanda büyük bir rekabet içinde yer alıyor.
Tüm bu aktörler, üretken yapay zekada üstünlük sağlamak amacıyla yeni model geliştirmeye, veri merkezlerine ve özel yapay zeka çiplerine milyarlarca dolar yatırıyor.
Ticari müşterilerin yapay zeka harcamalarının bir kesitini izleyen Ramp verileri, 11 Ekim ile biten haftada işletmelerin yapay zeka token harcamalarının yüzde 60,1'inin Anthropic modellerine gittiğini ortaya koyuyor.